Onzindelijkheid, hoe houden we het droog?

 

kattenbakOnzindelijkheid bij katten; een vervelend probleem. In dit artikel  staan vragen die je jezelf kunt stellen om te kijken waar het  probleem ligt en tips.

Allereerst is een goede definitie nodig. Er bestaat namelijk onzindelijkheid en sproeien. Beide zorgen ze voor die vervelende  natte plekken in huis.

Onzindelijkheid
Onzindelijkheid bij katten is het niet of onvoldoende gebruik maken van de kattenbak(ken). Katten urineren en ontlasten zich wel normaal, maar op een plaats die voor jou onacceptabel is.

Het komt even vaak voor bij katers en poezen, maar lijkt bij langharige rassen wat vaker voor te komen. Bij onzindelijkheid met een gedragsmatige oorzaak gaat het voornamelijk om voorkeuren of een afkeer. Een voorkeur voor of juist een afkeer van o.a. de plaats, hygiëne, vulling en type kattenbak maken of een kat wel of niet gebruik wil maken van de kattenbak.

Sproeien
Sproeien kan onderscheiden worden van het normale urineren door de positie van de kat waarin hij dit doet. De kat blijft staan, doet de staart omhoog, trilt hier soms mee en sproeit de urine recht achteruit. Katten kunnen ook middenin een ruimte sproeien, je ziet dan een langgerekte, dunne natte plek. Soms sproeit een kat ook horizontaal. Hierbij zie je een klein plasje op de vloer liggen. Het sproeien wordt ook wel urine markering genoemd; de kat markeert zijn territorium d.m.v. urine. Sproeien heeft weer andere oorzaken dan onzindelijkheid.

Hoe houden we het droog?
Ik bespreek hier een paar zaken met betrekking tot onzindelijkheid. Het allerbelangrijkste: Sluit een medische oorzaak uit! Nog steeds hoor ik van mensen dat ze er zeker van zijn dat er niets medisch ten grondslag ligt aan de onzindelijkheid van hun kat. Vervolgens wordt er toch op aandringen een  dierenarts ingeschakeld die in veel gevallen een medische oorzaak kan vaststellen. Laat je kat altijd medisch onderzoeken bij onzindelijkheidsklachten.

Als je kat gezien is door een dierenarts en er is geen medische oorzaak voor de onzindelijkheid gevonden, dan kun je jezelf de volgende vragen stellen:

Vraag 1: Zijn er genoeg kattenbakken beschikbaar, zo ja hoeveel, op welke plaats en welk soort?

Een kattenbak mag niet te klein zijn, zodat de kat zich er makkelijk in kan omdraaien. Houd aan dat je minimaal 1,5 x de lengte van je kat nodig hebt. Voor kittens en oudere katten moet de instap niet te hoog zijn. Sommige katten hebben liever een afgesloten kattenbak, andere juist een open. Echter bestaat de indruk dat de meeste katten een open kattenbak prefereren, omdat de luchtjes van urine en ontlasting daar veel minder in blijven hangen.

Tip: Heb je alleen maar overdekte kattenbakken? Haal dan eens bij 1 van de bakken de kap eraf.

Plaats van de kattenbak
Een kattenbak op een lawaaiige plaats, bijvoorbeeld naast de wasmachine, vaatwasser of geiser kan onprettig zijn voor een kat. Een plek waar veel mensen langslopen is ook een slechte keus; een kat kan zich hierdoor slecht op zijn gemak voelen.

Tip: Zet kattenbakken bijvoorbeeld tussen de muur en een kast of onder een bureau. In ieder geval ergens waar het verborgen en rustig is.

Tip: Houd minimaal 2 meter afstand tussen de kattenbak en eet- en drinkbakjes. Katten houden er niet van om dicht bij de kattenbak te eten en te drinken.

Het aantal kattenbakken
Een stelregel voor het aantal kattenbakken is het aantal katten +1. Dit helpt tegen onzindelijkheid en komt ook tegemoet aan de natuurlijke behoefte om niet op dezelfde plek te urineren en te ontlasten. Als kattenbakken naast elkaar staan, wordt dit vaak door de kat als 1 (grote) bak gezien.

Tip: verspreid kattenbakken door het hele huis en niet alleen maar in 1 kamer of ruimte.

Vraag 2: Wat voor kattenbakvulling wordt er gebruikt?
Het kan zijn dat de geur, de structuur of het stuiven van de vulling in de kattenbak de kat niet bevalt. Een kat wil lekker kunnen graven in de kattenbak om zijn ontlasting en urine te kunnen verbergen zonder daarbij direct in een wolk stof te zitten of zijn poten te bezeren. Katten kunnen ook een afkeer van hun kattenbakvulling krijgen, omdat ze dit associëren met pijn. Veel katten hebben vaak een hekel aan wat wij lekkere geurtjes vinden. Een kattenneus is veel gevoeliger dan die van ons en daarom is een vulling met een geur echt af te raden.

Tip: Veel katten geven de voorkeur aan een fijne, zandachtige vulling. Ook klontvormend grit is vaak favoriet. Probeer hiermee rekening te houden met het kiezen van een kattenbakvulling.

Op de rand staan
Een kat die op de rand van de kattenbak gaat staan en buiten de bak graaft houdt in de regel niet van de vulling. Als je de indruk hebt dat je kat niet van de vulling houdt, is het aan te bevelen je kat een keuze van verschillende vullingen met verschillende diktes te geven. Als men de kattenbakvulling wil veranderen, is het verstandig dit stapsgewijs te doen en de nieuwe vulling geleidelijk aan met de oude te mengen en de reactie van de kat in de gaten te houden. Katten kunnen namelijk een afkeer vertonen voor de nieuwe vulling.

Vraag 3: Hoe vaak worden de kattenbakken schoongemaakt?
Katten ruiken veel beter dan wij en ze staan ook nog eens veel dichter met hun neus op de kattenbak dan wij. Met andere woorden: op het moment dat wij de kattenbak vinden stinken is het al te laat. De kat gaat een schonere plaats zoeken om zijn behoefte te doen, waar het niet ruikt naar urine en ontlasting.

Tip: Schep dagelijks de kattenbak schoon en vervang minimaal 1x per week de gehele vulling.

Wat nog meer?
Naast het belang van de bovenstaande zaken, is het ook belangrijk om spanning in huis te verminderen door o.a. spel en het verspreiden van bronnen.

Spel
Spel is belangrijk voor katten. Zoals een wandeling goed is voor de hond, zo is spelen dat voor de kat. Spel is een handig hulpmiddel om energie en eventuele frustratie kwijt te raken en de kat fysiek en mentaal gezond te houden. De meeste katten hebben een voorkeur voor speeltijd: bij zonsopkomst en zonsondergang. Katten zijn namelijk crepusculair, dit wil zeggen dat ze voornamelijk in de schemering actief zijn. Voor tips kijk bij Spelen met je kat

Verspreiden van bronnen
Vrije en directe toegang tot belangrijke bronnen als eten, drinken, rustplaatsen, kattenbak, krabpalen en verstopplaatsen is voor katten erg belangrijk. Zorg voor voldoende van al deze zaken. Voldoende bronnen zorgt voor minder spanning. Als stelregel kan men dezelfde gebruiken als bij de kattenbakken: het aantal katten +1.

Rustplaatsen
Rustplaatsen dienen zo groot te zijn dat 1 kat comfortabel kan rusten, maar niet zo groot dat er plaats is voor 2 of meerdere katten omdat dit confrontatie in de hand kan werken. Het hebben van rustplaatsen op verschillende hoogten vergroot de ruimte in de kamer voor de kat.

Zeker in kleinere kamers is het gebruik van de verticale ruimte aan te raden. Katten verplaatsen zich graag hoog en hebben ook graag een hoge rustplaats. Aangezien katten van de 24 uur 10 uur slapen, 12 uur wakker maar inactief zijn, en 1-2 uur actief zijn, is een goede rustplaats belangrijk. De mogelijkheid om opgerold te kunnen slapen op een zachte ondergrond vergroot de kans op de REM slaap van 36 % naar 53 % en verbetert daarmee het welzijn.